szybki kontakt

Potrzebna pomoc? 22 400 78 72

kontakt

ZMIANY W TZW. UPADŁOŚCI KONSUMENCKIEJ


ZMIANY W TZW. UPADŁOŚCI KONSUMENCKIEJ

Wskazać należy, iż postępowanie upadłościowe w sprawach tzw. upadłości konsumenckiej ze swej istoty musi być traktowane jako swoisty przywilej dla dłużnika. Polski porządek prawny wymaga, by dłużnicy wykonywali swoje zobowiązania. Nie wykonywanie bowiem zobowiązań pociąga za sobą negatywne konsekwencje, dlatego też dłużnik korzystający z przywilejów jakie mu daje postępowanie upadłościowe powinien dobrowolnie i lojalnie współpracować z organami prowadzącymi postępowanie upadłościowe.

Nowela podpisana przez Prezydenta RP dnia 19 września 2014 r. wprowadziła istotne zmiany w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, z późn. zm., dalej pr. up. i n.). Na skutek wprowadzonych zmian w zakresie tzw. upadłości konsumenckiej, modyfikacji uległ m.in. przepis regulujący sytuację, kiedy w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny.

Dotychczasowe przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze regulowały tę kwestię w art. 491 6 pr. up. i n., zgodnie to z którym jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres dwunastu miesięcy.  Kwotę na wniosek syndyka, określa sędzia-komisarz, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających z upadłym we wspólnym gospodarstwie domowym. Na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje zażalenie. Sędzia-komisarz zaś może przyznać upadłemu zaliczkę na poczet kwoty ww.

Zgodnie natomiast z nowelą wrześniową z 2014 r., jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy – art. 49113pr.up. i n.

Uległa zwiększeniu, zatem kwota jaka jest wydzielana z masy upadłości. Ma ona po wprowadzonych przez ustawodawcę zmianach odpowiadać przeciętnemu czynszowi najmu za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy.

Kwotę, o której mowa wyżej na wniosek upadłego, określa sędzia - komisarz, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, zdolności zarobkowe upadłego, sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz opinię syndyka. Na postanowienie sędziego - komisarza przysługuje zażalenie.

Kwota przysługuje upadłemu bez względu na cenę, jaka zostanie uzyskana ze sprzedaży.

Zaliczenie domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego do składników masy upadłości wskazuje, że upadłemu powinien przysługiwać tytuł własności do wymienionych wyżej rzeczy. Upadły powinien być właścicielem domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego, ewentualnie współwłaścicielem albo użytkownikiem (względnie współużytkownikiem) wieczystym gruntu i jednocześnie właścicielem budynku (względnie współwłaścicielem tzw. części wspólnej i podmiotem odrębnej własności lokalu), praw spółdzielczych będących przedmiotem obrotu cywilnoprawnego (spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu). Nie są objęte regulacją komentowanego przepisu roszczenia z umowy deweloperskiej ze względu na brak przesłanki zamieszkiwania. 

Z tym, że redakcja tego przepisu budzi wiele wątpliwości w praktyce, albowiem nie jest jasne, czy „przeciętność” czynszu powinna być odnoszona do miejscowości, w której upadły ma miejsce zamieszkania, czy też winna być rozumiana szerzej, jako pewien obszar, rynek lokalny. Wątpliwe jest również, czy przeciętny czynsz dotyczy miejsca gdzie dłużnik zamieszkiwał dotychczas, czy miejsca gdzie zamierza zamieszkać. Nie jest też klarowne, czy tylko powyższe ma być miernikiem, czy powinien być brany pod uwagę również fakt miejsca pracy upadłego i wysokość czynszu w tej miejscowości.

Wartość rynkową czynszu będzie stanowić najbardziej prawdopodobny czynsz, możliwy do uzyskania na rynku, określony z uwzględnieniem cen transakcyjnych, gdzie strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy, a nadto, upłynął czas konieczny do wystawienia nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. 

W ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze brak definicji czynszu. Powszechnie zaś wiadomo, iż czynsz jest to świadczenie, jakie upadły będzie musiał spełnić w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. Można zatem odwoływać się w tym zakresie, do pojęcia wynikającego z Kodeksu cywilnego i przepisów ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 150). W skład czynszu należy zatem zaliczyć wynagrodzenie właściciela za udostępnienie lokalu do korzystania, a także zwrot właścicielowi wydatków, ustalanych proporcjonalnie do powierzchni użytkowej lokalu w stosunku do powierzchni użytkowej wszystkich lokali w danym budynku, obciążające właściciela, obejmujące m.in. opłatę za użytkowanie wieczyste gruntu, podatek od nieruchomości oraz koszty konserwacji, utrzymania należytego stanu technicznego nieruchomości, przeprowadzonych remontów, zarządzania nieruchomością, utrzymania pomieszczeń wspólnego użytkowania, windy, anteny zbiorczej, domofonu oraz zieleni, ubezpieczenia nieruchomości.

Zatem komentowany przepis art. 49113 pr. up. i n., przewiduje wsparcie finansowe w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych upadłego.