szybki kontakt

Potrzebna pomoc? 22 400 78 72

kontakt

KONSTYTUTYWNE OŚWIADCZENIE WOLI DRUGIEJ STRONY

W jaki sposób uzyskać konstytutywne oświadczenie woli drugiej strony w wykonaniu umowy przedwstępnej ?

Wielokrotnie zdarza się, iż zawieramy umowę przedwstępną, w której oznaczamy termin zawarcia umowy przyrzeczonej.  Co w sytuacji, kiedy druga strona z różnych przyczyn uchyla się od obowiązku zawarcia umowy przyrzeczonej?

Otóż ustawodawca w kodeksie cywilnym wprowadził regulację art. 64 kc, zgodnie z którym prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie – konstytutywne orzeczenie woli.  Orzeczenie sądu stwierdza zawarcie umowy i zastępuje tę umowę. Możność dochodzenia zawarcia umowy, roszczenie o zawarcie umowy bo z taką instytucją będziemy mieli do czynienia w niniejszym przypadku, kodeks cywilny przewiduje w wypadku gdy chodzi o zawarcie umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej (art. 390 § 2 kc).  Treść normatywna przepisu art. 64 kc ustanawia swoistą fikcję prawną, że w razie wydania przez sąd orzeczenia stwierdzającego obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli przyjmuje się, iż osoba takie oświadczenie złożyła.

Strony umowy przedwstępnej istotne postanowienia odnoszące się do umowy przyrzeczonej zawierają już w samej umowie przedwstępnej. Zgodnie z art. 389 kc umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Zawarcie umowy następuje przez złożenie oświadczeń woli przez obie zainteresowane strony. Orzeczenie sądu uwzględniające powództwo zawiera stwierdzenie obowiązku obu stron umowy do złożenia określonych oświadczeń woli, których treść już została ustalona w umowie przedwstępnej i jest wiążąca.

Pisząc pozew na podstawie art. 64 kc należy zwrócić uwagę przede wszystkim na dwie kwestie, tj. czy żądamy złożenia oświadczenia woli czy żądamy stwierdzenia obowiązku zawarcia umowy, albowiem taką możliwość daje nam art. 64 kc.

Żądanie powoda odnośnie zawarcia umowy przyrzeczonej może wynikać już z treści samej umowy przedwstępnej. Jednakże powód zgodnie z dyspozycją art. 389 kc może nie być zobowiązanym z umowy przedwstępnej do zawarcia umowy przyrzeczonej. Jego wola zawarcia umowy przyrzeczonej wynika wówczas z treści samego powództwa - powództwa o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa – powództwa o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie zawarcia umowy przyrzeczonej. Powód bowiem, domagając się wydania orzeczenia, które ma zastąpić oświadczenie woli obu stron, a więc zarówno oświadczenie pozwanego, jak i jego własne, wyraża przez to wolę złożenia takiego oświadczenia, koniecznego do wywołania dochodzonego skutku prawnego w postaci zawarcia umowy przyrzeczonej.

Jednakże samo wytoczenie powództwa o zawarcie umowy przyrzeczonej nie może zastąpić oświadczenia woli powoda, albowiem o zawarciu umowy orzeka sąd. Sąd przyjmuje na podstawie art. 64 kc, że powód również jest zobowiązany do złożenia oświadczenia woli koniecznego dla dojścia do skutku umowy, której zawarcia się domaga. Istnienie po obu stronach obowiązku złożenia oświadczenia woli oznaczonej treści daje podstawę do stwierdzenia zawarcia umowy przyrzeczonej.

Zatem w sytuacji, kiedy powód jest uprawniony do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej, kiedy jego zadaniem jest potwierdzenie woli zawarcia umowy wówczas konieczne jest tylko żądanie zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia woli o określonej treści z jednoczesnym wnioskiem o stwierdzenie, iż prawomocny wyrok sądu zastępuje umowę.

Skutki prawne następują z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.