szybki kontakt

Potrzebna pomoc? 22 400 78 72

kontakt

WYROK ROZODOWY A KREDYT HIPOTECZNY

 Czy wyrok rozwodowy wpływa na kredyt hipoteczny wspólnie zaciągnięty przez małżonków?

Zasadą jest że, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje pomiędzy małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność łączna). Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Ustawowa wspólność majątkowa jest więc sytuacją prawną, na którą składają się uprawnienia do poszczególnych istniejących już przedmiotów majątkowych, tworzących majątek wspólny w wąskim rozumieniu tego pojęcia (czyli obejmujący tylko aktywa).

W toku trwania wspólności ustawowej, małżonkowie mogą nabywać do majątku wspólnego prawa rzeczowe, takie jak własność nieruchomości, jak i prawa obligacyjne np. nabycie wierzytelności, zaciągając w tym celu wspólne zobowiązania pieniężne np. kredyt hipoteczny (powiększający pasywa wspólnego majątku).

Z chwilą rozwiązania małżeństwa przez sąd - uprawomocniania się wyroku rozwodowego - ustaje ustawowa wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami  i powstaje współwłasność ułamkowa w przedmiotach stanowiących dotąd wspólny majątek małżonków. Ponieważ jednak majątek wspólny przestaje istnieć po rozwodzie, w skład osobnych majątków, należących do każdego z małżonków, wchodzą ułamkowe udziały we wszystkich przedmiotach, które w czasie wspólności tworzyły majątek wspólny.

Jak już wskazano, wspólny majątek  małżonków ujmowany jest w kategoriach aktywów - takie stanowisko zdecydowanie dominuje w literaturze. Podział więc wspólnego majątku małżonków dokonywany, czy to w wyroku rozwodowym, czy to w odrębnym postepowaniu po rozwiązaniu małżeństwa przez sąd, nie odnosi się do pasywów (zobowiązań zaciągniętych przez małżonków z wspólnego majątku). Innymi słowy podział majątku pomiędzy  byłymi małżonkami, których łączyła majątkowa wspólność ustawowa pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność małżonków (współkredytobiorców) względem wierzyciela banku (kredytodawcy) z tytułu udzielonego (przykładowo na zakup nieruchomości)  kredytu hipotecznego, bez względu na to któremu z małżonków przypadła, w toku podziału majątku - własność obciążonej hipoteką nieruchomości.

Po rozwiązaniu małżeństwa przez sąd (chociażby sąd dokonał w wyroku rozwodowym podziału wspólnego majątku), małżonkowie są nadal wspólnie zobowiązani  względem banku do spłaty kredytu hipotecznego, wspólnie zaciągniętego na zakup nieruchomości objętej wspólnością ustawową.

Mając jednakże na uwadze charakter ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest hipoteka i fakt, iż za tego typu obciążanie ponosi odpowiedzialność każdoczesny właściciele nieruchomości (w tym małżonek któremu przyznano prawo własności nieruchomości w wyniku podziału majątku wspólnego), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż przy szacowaniu, w toku podziału majątku, składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenie zmierzające rzeczywistą wartość tych składników majątkowych, w szczególności obciążenie o charakterze prawnorzeczowym, za które ponosi odpowiedzialność każdorazowy właściciel nieruchomości, zwłaszcza obciążenie hipoteką i prawami dożywocia. Wartość takich obciążeń odlicza się zarówno przy ustalaniu składników majątku wspólnego, jak i przy zaliczeniu wartości przyznanej jednemu z małżonków nieruchomości na poczet przysługującego mu udziału w majątku wspólnym. Takie ujęcie dzielonego majątku pozwala w szczególności uniknąć zasądzania zbyt wysokich spłat od małżonka któremu przyznano nabytą na kredyt nieruchomość lokalową (postanowienia SN z dnia 29 września 2004 r., II CK 538/03, LEX nr 137537).

Reasumując wskazać należy, iż czym innym jest odpowiedzialność osobista byłych małżonków wobec wierzyciela np. banku z tytułu wspólnie zaciągniętego kredytu hipotecznego, na którą podział majątku wspólnego małżonków nie ma wpływu, czym innym natomiast są zasady rozliczenia między byłymi małżonkami z tytułu wspólnego długu, w toku podział majątku wspólnego, gdzie obciążenie  hipoteką nabytej do majątku wspólnego nieruchomości (jako zabezpieczenie kredytu udzielonego przez bank), ma wpływ na ewentualne obniżenie spłat, do dokonania których obowiązany jest małżonek któremu przyznano w toku podziału majątku taką nieruchomość na własność.