szybki kontakt

Potrzebna pomoc? 22 400 78 72

kontakt

NIEPRAWIDŁOWE WEZWANIE Z URZĘDU SKARBOWEGO


JAK BRONIĆ SIĘ PRZED NIEPRAWIDŁOWYM WEZWANIEM
Z URZĘDU SKARBOWEGO

 

Przepis artykułu 159 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749) dalej jako Op. określa warunki formalne, jakim powinno odpowiadać pismo ażeby można je było uznać za wezwanie.

Zgodnie z nim w wezwaniu należy wskazać:
1) nazwę i adres organu podatkowego;
2) imię i nazwisko osoby wzywanej;
3) w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana;
4) czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego;
5) termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce zgłoszenia się osoby wzywanej lub jej pełnomocnika;
6) skutki prawne niezastosowania się do wezwania. W przypadku wzywania strony na przesłuchanie w wezwaniu należy również poinformować o prawie odmowy wyrażenia zgody na przesłuchanie i o związanej z tym możliwości niestawienia się na wezwanie (§ 1a).

Wezwanie powinno być podpisane przez pracownika organu podatkowego, z podaniem jego imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, a jeżeli jest sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Punkty 1 i 2 art. 159 § 1 Op. nie budzą wątpliwości i w tym zakresie nie ma problemów. Odnośnie natomiast pkt 3 art. 159 § 1 Op. podnieść należy, iż wezwanie organu podatkowego powinno określać w  jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu została wezwana osoba. Jest to istotny element wezwania.
Określenie sprawy w jakiej jest wzywana dana osoba, oznacza obowiązek organu podania w wezwaniu sygnatury akt sprawy i przedmiotu sprawy. Określenie w jakim charakterze osoba ma się stawić oznacza, iż organ winien określić w jakim charakterze procesowym dana osoba jest wzywana, np. w charakterze strony, świadka, biegłego. Określenie w jakim celu dana osoba jest wzywana oznacza, iż w wezwaniu organ winien wskazać cel procesowy wezwania a więc np. złożenia wyjaśnień, złożenia zeznań, do uczestnictwa w oznaczonej czynności procesowej.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2009 r. , I SA/Go 836/08, WSA w Gorzowie Wielkopolskim podniósł, że „zgodnie z art. 159 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w wezwaniu należy wskazać w jakiej sprawie i w jakim charakterze, oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana”. Na takim samym stanowisku stanął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 maja 2010 r., I SA/Kr 479/2010, w którym to Sąd ten stwierdził, iż „sporne wezwania nie zawierały wszystkich elementów ustawowych (brak podania charakteru w jakim została skarżąca wezwana). W związku z czym nie mogły również wywołać negatywnych skutków w stosunku do osoby, do której zostały skierowane. Tym samym w oparciu o nie organ nie mógł nałożyć na skarżącą kar porządkowych z art. 262 § 1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, ponieważ koniecznym warunkiem do nałożenia takich kar jest prawidłowe wezwanie w trybie art. 159 § 1 powołanej ustawy, którego w rozpatrywanej sprawie właśnie zabrakło”.

Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2010 r., II FSK 1498/2008 w którym to orzeczeniu wskazał, iż „jak wynika z treści art. 159 § 1 pkt. 3 ordynacji podatkowej w wezwaniu m.in. należy wskazać w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana. Przepis ten zatem określa warunki formalne, jakim powinno odpowiadać pismo, aby uznać je za wezwanie. Nie przewiduje on odstępstw co do zawartości wezwania, i to nawet wówczas, gdy dochodzi do wezwania w innej formie niż pisemna”.
Kolejny pkt. 4 art. 159 § 1 Op. stanowi, iż wezwanie ma określać czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2011 r., II FSK 2006/2010 „1.Wszystkie elementy wezwania mają takie samo znaczenie, a więc brak któregokolwiek z nich lub wskazanie danych w sposób odmienny niż stanowi to przepis będą powodowały uznanie takiego wezwania za wadliwe. 2. Niewskazanie w sposób precyzyjny osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w wezwaniu jest uchybieniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy”.
Nadto prawidłowo zrealizowane wezwanie organu podatkowego powinno zawierać zgodnie z art. 159 § 1 pkt 5 wyznaczenie terminu, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce zgłoszenia się osoby wzywanej lub jej pełnomocnika.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 października 2008 r. , I SA/Bk 291/08, WSA w Białymstoku podniósł, że „zgodnie z art. 159 § 1 pkt 5 O.p. w wezwaniu należy wskazać między innymi termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce zgłoszenia się osoby wzywanej lub jej pełnomocnika (…). Skoro organy podatkowe mają obowiązek działania zgodnie z prawem (art. 120 O.P.) ”
Wskazać należy, iż Op. nie określa skutków wezwania, które nie odpowiada wymogom określonym w art. 159  § 1 Op. Jednakże przyjąć należy, iż:
- wezwanie nieprawidłowe nie będzie wywoływało skutków wobec osoby, która nie zastosuje się do takiego wezwania;

- wezwany, który nie zastosuje się do takiego wezwania, nie będzie mógł być ukarany karą porządkową.

Wszystkie elementy wezwania mają takie samo znaczenie, a więc brak któregokolwiek z nich lub wskazanie danych w sposób odmienny, niż stanowi to przepis, będą powodowały uznanie takiego wezwania za wadliwe. W myśl wyroku  Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., I GSK 375/2012 „artykuł 159 Ordynacji podatkowej określa warunki formalne, jakim powinno odpowiadać pismo aby można je było uznać za wezwanie. Przepis ten nie przewiduje odstępstw co do zawartości wezwania. Wyliczone w art. 159 Ordynacji podatkowej elementy wezwania nie wymagają komentarza. Warto jednak wskazać, że szczególnie istotne znaczenie dla wzywanego ma jasne i w miarę pełne wskazanie celu wezwania. Jednak wszystkie elementy wezwania mają takie samo znaczenie, a więc brak któregokolwiek z nich lub wskazanie danych w sposób odmienny, niż stanowi to przepis, będą powodowały uznanie takiego wezwania za wadliwe. Ordynacja podatkowa nie określa skutków wezwania, które nie odpowiada wymogom określonym w art. 159 tej ustawy. W literaturze wskazuje się, że nieprawidłowe wezwanie, a więc nieodpowiadające wymogom określonym w omawianym przepisie nie będzie wywoływało skutków wobec osoby, która nie zastosuje się do takiego wezwania”.