szybki kontakt

Potrzebna pomoc? 22 400 78 72

kontakt

PRZEWŁASZCZENIE NA ZABEZPIECZENIE RZECZY RUCHOMYCH


PRZEWŁASZCZENIE NA ZABEZPIECZENIE RZECZY RUCHOMYCH


Jednym ze sposobów zabezpieczania wierzytelności jest przewłaszczenie (powiernicze przeniesienie własności na zabezpieczenie). Przedmiotem umowy przewłaszczenia jest przeniesienie na rzecz wierzyciela własności rzeczy ruchomej lub prawa z zastrzeżeniem warunku rozwiązującego lub zawieszającego.

W przypadku zawarcia umowy przewłaszczenia pod warunkiem rozwiązującym przeniesienie własności traci moc, a przewłaszczający stanie się z powrotem właścicielem rzeczy lub prawa z chwilą uregulowania długu. W przypadku warunku zawieszającego, wierzyciel stanie się właścicielem rzeczy lub prawa dopiero z chwilą nie wywiązania się przez dłużnika ze zobowiązania w terminie. Wobec powyższego w umowie przewłaszczenia zawartej pod warunkiem zawieszającym przewłaszczający powinien zobowiązać się do niezbywania oraz nieobciążania tej rzeczy lub prawa przed spłatą całego długu. 

Przewłaszczeniem może być zabezpieczona każda wierzytelność – zarówno istniejąca, jak i przyszła, bezwarunkowa lub warunkowa, wymagalna lub niewymagalna. W celu zabezpieczenia wierzytelności przyszłej wymagane jest dokonanie oznaczenia wierzytelności, co najmniej  poprzez wskazanie wierzyciela, dłużnika oraz stosunku prawnego, z którego ona wyniknie.   

Przewłaszczeniem mogą być objęte rzeczy lub prawa zbywalne oraz posiadające wartość majątkową, zaliczmy do nich w szczególności rzeczy ruchome oznaczone co do tożsamości, rzeczy ruchome oznaczone co do gatunku, zbiory rzeczy, nieruchomości, prawa zbywalne, instrumenty finansowe oraz udziały w spółce. Przedmiotem przewłaszczenia można uczynić także rzeczy lub prawa przyszłe (nieistniejące w chwili zawarcia umowy). Nie mogą natomiast stanowić przedmiotu przewłaszczenia rzeczy ruchome, które nie mogą zostać zbyte z mocy przepisów prawa, umowy lub statutu. Przykładowo: rzeczy wyjęte spod obrotu jak narkotyki czy broń, rzeczy stanowiące część składową nieruchomości, rzeczy oddane w leasing czy rzeczy w stosunku do których osobom trzecim przysługuje prawo pierwokupu.      

Przewłaszczenie rzeczy ruchomej może być dokonane przez właściciela rzeczy tj. osobę fizyczną posiadającą pełną zdolność do czynności prawnej, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Przewłaszczającym może być zarówno dłużnik jak i osoba trzecia. Zawarcie umowy przewłaszczenia przez pełnomocnika dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy dysponuje on pełnomocnictwem do dokonania przedmiotowej czynności. Do dokonania przewłaszczenia nie uprawnia pełnomocnictwo ogólne. Umowa może być zawarta w dowolnej formie, przyjmuje się jednak, iż stosuje się do niej odpowiednio przepisy k.c. dotyczące przeniesienia własności.

Umowa przewłaszczenia powinna zawierać:

  1. określenie celu umowy, którym jest przeniesienie własności, względnie własności i posiadania rzeczy ruchomej w celu zabezpieczenia wierzytelności,
  2. oznaczenie w sposób dostatecznie zindywidualizowany wierzytelności na zabezpieczenie, której dokonane zostało przewłaszczenie, w szczególności poprzez wskazanie w umowie rodzaju zabezpieczonej wierzytelności, jej wysokości, warunków spłaty, oznaczenie dłużnika
  3. określenie rzeczy przewłaszczonej, w przypadku rzeczy oznaczonej co do tożsamości niezbędne jest opisanie cech właściwych tylko tej rzeczy, w przypadku rzeczy oznaczonych co do gatunku należy wskazać ich rodzaj, jakość i ilość; warunkiem niezbędnym jest także określenie wartości rzeczy przewłaszczonych oraz wskazanie sposobu jej ustalenia,
  4. określenie tytułu prawnego przewłaszczającego do rzeczy,
  5. opisanie warunku (rozwiązującego lub zawieszającego),
  6. sprecyzowanie praw i obowiązków stron umowy oraz
  7. określenie trybu postępowania wierzyciela w przypadku niespłacenia długu. W razie braku postanowień umownych w tym względzie, wierzyciel może zaspokoić się – według własnego wyboru – w każdy sposób, który nie jest sprzeczny z treścią stosunku prawnego łączącego strony, umową lub zasadami współżycia społecznego.  

Skutkiem przejęcia przedmiotu przewłaszczenia przez wierzyciela jest wygaśnięcie zobowiązania dłużnika w części odpowiadającej wartości rzeczy przewłaszczonych. Gdy wartość przedmiotu przewłaszczenia lub kwota otrzymana ze sprzedaży rzeczy jest niższa od kwoty niespłaconego długu, wierzyciel od dnia wydania rzeczy uprawniony jest do naliczania odsetek od pozostałej do spłaty kwoty i dochodzenia jej na zasadach ogólnych. Jeżeli jest ona wyższa od niespłaconego długu wierzyciel powinien zwrócić przewłaszczającemu nadwyżkę.