szybki kontakt

Potrzebna pomoc? 22 400 78 72

kontakt

UCHYLENIE DECYZJI O POZWOLENIU NA BUDOWĘ A

UCHYLENIE DECYZJI O POZWOLENIU NA BUDOWĘ A PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów oraz niektórymi posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Organ podatkowy ustala wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie danych otrzymanych z ewidencji gruntów i budynków, wykazu nieruchomości, informacji o stanie posiadania i sposobie użytkowania oraz zgodnie z obowiązującymi stawkami. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, mają moc wiążącą jedynie w zakresie opisu gruntów (ich położenia, granic, rodzaju użytków i ich jakości), natomiast nie stanowią wystarczającej podstawy do ustalenie kręgu podmiotów, w stosunku do których istnieje obowiązek podatkowy. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości nie korzysta z domniemania prawdziwości ani nie daje rękojmi wiary publicznej tych wpisów. W praktyce osoba podatnika ustalana jest przez organ podatkowy na podstawie danych zawartych w deklaracjach, do złożenia których zobowiązane są osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub na podstawie informacji o nieruchomościach składanych przez osoby fizyczne.

Wobec powyższego budzić wątpliwości może sytuacja, w której podatek od nieruchomości zostaje nałożony na osobę, która w czasie wznoszenia budynku posiadała ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została unieważniona z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa oraz w przypadku, gdy nie istnieje żadna decyzja stosownych organów legitymizująca wzniesienie tegoż budynku. Tym samym budynek objęty decyzją o stwierdzeniu nieważności pozostaje "w niebycie prawnym", w szczególności nie może być użytkowany, gdyż nie posiada dokumentów, na podstawie których może on istnieć.

W odpowiedzi na powyższe zagadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt: I SA/Rz 607/13 stwierdził, iż okoliczność, że decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona nie jest podstawą do nieopodatkowania budynku podatkiem od nieruchomości.

Sąd położył nacisk na fakt, iż podatki określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, w tym podatek od nieruchomości mają charakter podatków majątkowych. Przyczyną ich wymiaru jest posiadanie przez podatnika określonego majątku. Podstawą wymiaru podatku są więc okoliczności faktyczne określone w art. 3 ust. 1 ww. ustawy, a więc bycie właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub co najmniej posiadaczem (także bez tytułu prawnego) nieruchomości. Na mocy przywołanej ustawy każdy, kto w określonej formie prawnej sprawuje władztwo nad nieruchomością jest zobowiązany do zapłaty podatku. Do przyjęcia spełnienia warunku powstania obowiązku podatkowego nie będzie przy tym istotne czy budynek został zbudowany zgodnie i na podstawie stosownych decyzji, lecz to czy podatnikowi do budynku przysługuje określony tytuł prawny, czy też po prostu nim włada jako posiadacz samoistny lub (w określonych sytuacjach) jako posiadacz zależny.

Skoro ustawodawca zdecydował się na objęcie tym podatkiem posiadaczy nieruchomości, które to posiadanie polega jedynie na wykonywaniu władztwa nad rzeczą bez badania uprawnień posiadacza do takiego władania, to tym bardziej nieuprawnione będzie badanie w jakich okolicznościach prawnych został wzniesiony budynek. Sam fakt stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę nie skutkuje uchyleniem obowiązku podatkowego. Stan prawny nieruchomości budynkowej, poza zakresem okoliczności istotnych z uwagi na przesłanki art. 3 ust. 1 ustawy nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku podatkowego.

Według Sądu przedmiotowe stanowisko znajduje swoje uzasadnienie także w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowiącym, że przedmiotem opodatkowania jest budynek. Pojęcie budynku zdefiniowane zostało natomiast w art. 1a ust. 1 pkt 1, który stanowi, że budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Jeżeli więc obiekt budowlany spełnia wymienione wymogi, to należy uznać go za budynek oraz uczynić przedmiotem opodatkowania. Skoro przepisy nie wprowadzają żadnych warunków dotyczących jego zbudowania, to za irrelewantne należy uznać okoliczności prawne jego powstania.

Do okoliczności faktycznych związanych z powstaniem budynku jako przedmiotu opodatkowania odnosi się także art. 6 ust. 2 omawianej ustawy przewidujący moment powstania obowiązku podatkowego. Wiąże on go z chwilą zakończenia budowy lub chwilą rozpoczęcia użytkowania budynku przed jego ostatecznym wykończeniem, a więc z funkcją użytkową budynku - możliwością wykorzystywania go, a nie z formalnymi okolicznościami zakończenia budowy w sensie prawnym. Obowiązek podatkowy powstaje w chwili gdy budynek uzyskuje cechy umożliwiające jego eksploatację, a więc staje się on mieniem używanym przez podatnika lub do używania się nadającym.

Takie unormowanie w ustawie momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku wybudowania nowego budynku, a więc powiązanie go z zaistnieniem pewnych faktów, a nie dokonaniem pewnych czynności prawnych powoduje, iż uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma znaczenia, bowiem nie powoduje, aby użytkowany obiekt utracił przez to cechy budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1.

Wygaśniecie obowiązku podatkowego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdyby przedmiotowy budynek utraci cechy określone w tym przepisie, a więc doszłoby do wyburzenia dachu, ścian czy też fundamentów. Dopóki jednak posiada on cechy budynku, wydane decyzje nie mogą mieć wpływu na istnienie przedmiotowego obowiązku podatkowego.